Pole pszenicy i szkło powiększające

27.02.2026

Postęp hodowlany – jak nauka zmienia polskie zboża?

Postęp hodowlany w Polsce to temat, który budzi emocje, ale – jak pokazują fakty – także coraz większe zainteresowanie. Marek Reich, znany jako „Doktor od Roślin” i ambasador kampanii Jakość zaczyna się od ziarna, podkreśla, że mimo zakazu upraw GMO w Polsce i całej Unii Europejskiej, krajowa hodowla rozwija się bardzo dynamicznie.

Jak mówi: 

– Postęp hodowlany w Polsce od ostatnich kilku, kilkunastu lat bardzo intensywnie się rozwija.

Dla producentów zbóż oznacza to dostęp do nowoczesnych odmian, które mogą być bezpiecznie i legalnie stosowane w krajowych warunkach. Dla odbiorców to żywność powstająca zgodnie z rygorystycznymi europejskimi normami jakości i bezpieczeństwa.

Badania mikrobiologiczne jakości żwyności

Nowe odmiany powstają dzięki wiedzy, nie modyfikacjom genetycznym

 

Nowoczesne odmiany zbóż nie są dziełem przypadku. Powstają dzięki ogromnemu doświadczeniu polskich hodowców, wieloletniej pracy w laboratoriach i stacjach doświadczalnych oraz naturalnym metodom selekcji. Jak zaznacza dr Reich, naukowcy tworzą odmiany, które spełniają wysokie normy jakościowe i odpowiadają na realne potrzeby rynku. Lepsze dopasowanie odmian do warunków uprawy przekłada się na stabilniejsze zbiory i powtarzalną jakość ziarna, co ma bezpośredni wpływ na smak, strukturę i jakość codziennych produktów, takich jak pieczywo czy makarony.

Ziarno dopasowane do klimatu i rynku

Zmieniający się klimat to jedno z największych wyzwań ostatnich lat. Dlatego nowe odmiany lepiej radzą sobie z suszą, wahaniami temperatur i innymi stresami pogodowymi. Dodatkowo skuteczniej wykorzystują składniki pokarmowe i mają korzystniejszy skład jakościowy ziarna – zgodny z oczekiwaniami rynku. Większa odporność oznacza mniejsze straty i większą stabilność produkcji, a dla odbiorcy końcowego przekłada się na stałą dostępność produktów zbożowych o niezmiennej jakości, niezależnie od trudności pogodowych w danym sezonie.

 

Plenność nadal kluczowa, ale nie jedyna

W ocenie nowych odmian nadal najważniejsza pozostaje plenność, czyli zdolność rośliny do wydania jak największej ilości ziarna z danej powierzchni. Cecha ta ma szczególne znaczenie w przypadku zbóż wykorzystywanych na paszę. Jednak dla zbóż trafiających do przemysłu rolno-spożywczego liczy się także wartość technologiczna (wypiekowa w przypadku pszenicy czy browarna w przypadku jęczmienia). Dlatego tak wiele odmian trafia do rejestru – każda odpowiada innym potrzebom. Dla konsumenta oznacza to chleb o dobrej strukturze i smaku, makarony o powtarzalnej jakości czy piwo zbożowe warzone z surowca spełniającego wysokie wymagania technologiczne.

Odmiany mieszańcowe – szansa na skok wydajności

 

Największy postęp w plonowaniu przyniosły odmiany mieszańcowe, szczególnie w życie ozimym. Są to odmiany powstałe z kontrolowanego krzyżowania starannie dobranych linii rodzicielskich, dzięki czemu łączą ich najlepsze cechy, takie jak wysoka wydajność i odporność. W Polsce stanowią one już około połowy zarejestrowanych odmian tego gatunku. Badania pokazują, że również w przypadku zbóż jarych wyniki są bardzo obiecujące. Wyższy potencjał plonowania oznacza większą opłacalność produkcji oraz lepszą dostępność surowca na rynku.

Vintage grain scoop

Jakość zaczyna się od ziarna

 

Dr Marek Reich wielokrotnie podkreśla jedno zdanie, które dobrze podsumowuje sens postępu hodowlanego: 

– Tylko pamiętajcie – jakość zaczyna się od ziarna. 

To właśnie od wyboru odpowiedniej odmiany rozpoczyna się cały łańcuch jakości – od pola aż po gotowy produkt. Dobrze dobrany materiał siewny przekłada się na surowiec spełniający oczekiwania przetwórstwa i odbiorców końcowych.

Nauka i praktyka idą dziś w parze

Dzisiejszy postęp biologiczny to nie teoria, lecz realne efekty: wyższe plony, lepsza odporność, większa stabilność w zmiennych warunkach pogodowych oraz poprawa jakości ziarna. To także odpowiedź na wyzwania klimatyczne i rosnące wymagania jakościowe rynku. Większa efektywność produkcji i bezpieczeństwo surowcowe przekładają się na stabilność cen oraz ciągłość dostaw produktów zbożowych, które na co dzień trafiają na stoły.

 

Źródło:

  • Informacjena platformie Facebook.com  z profili Jakość zaczyna się w nasionach oraz Marek Reich – Doktor od roślin