Jedno ziarno, cały plon. Co daje kwalifikowany materiał siewny?

W produkcji zbóż często mówi się o pogodzie, nawożeniu czy ochronie roślin. Coraz częściej jednak rolnicy i specjaliści wracają do podstawowego pytania – od czego tak naprawdę zaczyna się jakość plonu? Odpowiedź jest prosta: od ziarna. To właśnie ono decyduje o tym, jak będzie wyglądała uprawa i jaki surowiec finalnie trafi do przetwórstwa lub na rynek paszowy.

Nie każde ziarno daje dobry start

Na ten fakt zwraca uwagę dr Marek Reich, znany w branży i w mediach społecznościowych jako Doktor od roślin. Jak podkreśla:

„Nie każde ziarno daje początek dobremu plonowi”.

To zdanie dobrze oddaje sedno problemu. Ziarno może wyglądać dobrze, ale jego prawdziwa wartość kryje się wewnątrz. Jakość ziarna to nie tylko wygląd, lecz przede wszystkim jego wewnętrzny potencjał – zdolność kiełkowania powyżej 85%, wysoka energia wschodów oraz czystość odmianowa. Wysoka energia wschodów oznacza, że ziarno szybko i równomiernie kiełkuje po siewie, dzięki czemu większość roślin wschodzi w tym samym czasie, jest podobnej wielkości i od początku rośnie równo oraz zdrowo. W praktyce oznacza to równe i szybkie wschody, równomierny wzrost roślin i zdrowy łan już od pierwszych tygodni po siewie. Dla przetwórców i konsumentów ma to również znaczenie. Równomiernie rozwijające się rośliny dają ziarno o podobnych parametrach, z którego powstają płatki, kasze i inne produkty zbożowe o powtarzalnej jakości. To właśnie dzięki temu końcowy produkt jest jednolity i bezpieczny.

Kwalifikowany materiał siewny – co to daje rolnikowi, a co konsumentowi?

Na poletkach doświadczalnych, gdzie testowany jest materiał siewny, różnice między ziarnem kwalifikowanym a niekontrolowanym są widoczne bardzo szybko. Kwalifikowany materiał siewny pochodzi z kontrolowanego źródła i spełnia ściśle określone normy jakościowe. Daje to czystość odmianową (całe pole obsiane jest jedną, konkretną odmianą roślin, bez domieszek innych odmian, dzięki czemu rośliny rosną równomiernie i dają ziarno o takich samych parametrach jakościowych), wysoką zdrowotność łanu, równe wschody oraz stabilne plony o dobrych parametrach. Jak podkreśla dr Marek Reich, inwestycja w kwalifikowane ziarno nie jest kosztem, lecz elementem budowania opłacalnej produkcji. Od jakości ziarna zależy bowiem zdrowie plantacji, jakość plonu i końcowy wynik ekonomiczny gospodarstwa. Nic dziwnego, że rolnicy coraz częściej podkreślają, iż na ziarnie nie warto oszczędzać – bo to od niego wszystko się zaczyna. Dla konsumenta oznacza to jedno: bezpieczniejszy surowiec i produkt, który za każdym razem smakuje i wygląda tak samo, bo jego jakość została zaplanowana już na etapie siewu.

Owies – prosty przykład drogi od pola do stołu

Dobrym przykładem jest owies. Ziarno spełniające wymagania jakościowe trafia do produkcji żywności – płatków, śniadań i innych produktów zbożowych. Surowiec, który nie spełnia parametrów wymaganych dla przetwórstwa spożywczego, nadal jest pełnowartościowym i bezpiecznym ziarnem, ale zamiast do produkcji żywności trafia (zgodnie z obowiązującymi normami) do pasz dla zwierząt. Ostateczne przeznaczenie plonu zależy więc od decyzji podjętej na samym początku, jeszcze przed siewem.

Ten przykład jasno pokazuje, jak duże znaczenie ma pierwszy etap produkcji. To właśnie wybór ziarna decyduje nie tylko o wysokości plonu, ale również o jego jakości i ostatecznym przeznaczeniu – jeszcze zanim roślina pojawi się na polu.

Wsparcie finansowe dla rolników jako uzupełnienie

Warto wiedzieć, że rolnicy, którzy sięgają po materiał siewny kategorii elitarny lub kwalifikowany, mogą liczyć także na wsparcie finansowe. Jeśli spełnią określone warunki, czyli stosują certyfikowane ziarno w uprawie zbóż, mają możliwość uzyskania dodatkowych płatności. Trzeba przy tym pamiętać o zachowaniu odpowiednich norm wysiewu oraz potwierdzeniu zakupu ziarna. Dopłaty nie są jednak celem samym w sobie, mianowicie jest to dodatek, który pomaga rolnikom inwestować w jakość ziarna już na starcie, czyli tam, gdzie zaczyna się cały proces produkcji żywności.

Bo jakość naprawdę zaczyna się od ziarna

Nowoczesne rolnictwo opiera się na prostych zasadach. Jedna z nich jest  niezmienna: bez dobrego ziarna nie ma dobrego plonu. To właśnie wybór materiału siewnego, dokonany na samym początku, decyduje o jakości surowca, z którego później powstają produkty trafiające na stoły konsumentów. Dzięki temu można sięgnąć po płatki o jednolitej strukturze, kaszę o powtarzalnym smaku czy przygotować domowe śniadanie – od owsianki po puszyste placuszki – bez obaw o jakość składników. Jakość zaczyna się na polu, a jej efekty widać w kuchni.

Źródła: 

• https://www.gov.pl/web/arimr/material-siewny-kategorii-elitarny-lub-material-siewny-kategorii-kwalifikowany-2025

• https://www.facebook.com/reel/1412373353746258
• Informacje z profili: Jakość zaczyna się w nasionach oraz Marek Reich – Doktor od roślin platformie Facebook.com